Διατροφή και Eκπαίδευση

“Όταν οι εκπαιδευτικοί καταλάβουν ότι οι καλά διατρεφόμενοι μαθητές μαθαίνουν πιο γρήγορα θα αυξηθούν οι πιθανότητες να ενσωματωθεί η διατροφή ως μάθημα στην τάξη”

 Σε έρευνα του κέντρου στατιστικής για την εκπαίδευση στην Αμερική βρέθηκε ότι ενώ το 88% των δασκάλων δημοτικού αναφέρουν ότι διδάσκουν διατροφή στην τάξη. Ωστόσο δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο σε αυτό το θέμα. Ο μέσος όρος των ορών που διδάχτηκε διατροφή στα σχολεία της Αμερικής  ήταν 13 ώρες το χρόνο παρόλο που  χρειάζονται τουλάχιστον 50 ώρες διδασκαλίας διατροφής το χρόνο ώστε να υπάρξει αντίκτυπο στη διατροφική συμπεριφορά των παιδιών.

Για να πετύχει η διατροφική εκπαίδευση είναι σημαντικό οι ίδιοι οι δάσκαλοι να είναι εκπαιδευμένοι σε θέματα διατροφής και φυσικά να διαθέσουν και τον αντίστοιχο χρόνο.  

Μια ανάγκη για αλλαγή…

Έρευνα του τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου για την παιδική παχυσαρκία στη χώρα μας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 867.000 μαθητών απ' όλη την Ελλάδα και σε ένα διάστημα 13 ετών, δείχνει ότι τέσσερα στα δέκα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου είναι παχύσαρκα, ενώ περίπου τα μισά ασκούνται ελάχιστα ή και καθόλου.

Το ποσοστό των υπέρβαρων παιδιών τα τελευταία 13 έτη αυξήθηκε περίπου 30% (ήταν 19,5% το 1997 και 26% το 2009!!!) σε αστικές και αγροτικές περιοχές και είναι, δυστυχώς, ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.

Η τραγική αυτή αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας συνδέεται άμεσα με την έλλειψη άσκησης αλλά και την κακή διατροφή. Πόσοι από εμάς όμως έχουν σκεφτεί ότι η παχυσαρκία μπορεί να οφείλεται ανάμεσα σε άλλα και σε έλλειψη εκπαίδευσης;

Τα τελευταία χρόνια η έρευνα στρέφεται όλο και περισσότερο στο κομμάτι της εκπαίδευσης και κατά πόσο αυτή μπορεί να επηρεάσει μελλοντικές συμπεριφορές  (καπνισμα, άσκηση, διατροφή κτλ). Απ’ότι δείχνουν τα αποτελέσματα μελετών η εκπαίδευση από μικρή ηλικία επηρεάζει σημαντικά τη διατροφική συμπεριφορά του ατόμου.

Είναι ξεκάθαρο ότι για να ανατραπούν παλιότερα δεδομένα θα χρειαστούν προσπάθειες πολλών ανθρώπων. Για να πάρουν τα παιδιά τα σωστά διατροφικά μηνύματα αυτά θα πρέπει να είναι σαφή, συνεχόμενα και να έχουν διάρκεια. Έτσι τα παιδιά θα είναι σε θέση να εμπεδώσουν πληροφορίες ώστε να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες.

Για να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός χρειάζεται η συνεργασία πολλών ανθρώπων. Όλοι όσοι μπορούν να επηρεάσουν τα παιδιά:

γονείς, συγγενείς, εκπαιδευτικοί, προπονητές, διατροφολόγοι, παιδίατροι, ΜΜΕ, δήμοι, κοινότητες, πολιτικοί.

Ακόμα πιο σημαντικό είναι το φαγητό που παρέχεται στα παιδιά να συνάδει με τα μηνύματα που αυτά αρκούν. Είτε είναι στο σχολείο ή στο σπίτι ή στο πάρκο ή στο εστιατόριο, το να γίνονται  οι υγιείς διατροφικές επιλογές ελκυστικές στα παιδιά είναι ζωτικής σημασίας.

Τα παιδιά δεν μαθαίνουν πιάνο, ξένες γλώσσες, μαθηματικά ΧΩΡΙΣ εξάσκηση. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τις καλές διατροφικές συνήθειες.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Nutrition Education, όλα τα παρακάτω μπορούν να συμβάλλουν ώστε να είναι επιτυχής η διατροφική εκπαίδευση σε παιδιά δημοτικού.

• Oδηγίες με έμφαση στη συμπεριφορά. Καλύτερα να δίνεται έμφαση στην αλλαγή μιας συμπεριφοράς παρά στην απλή εκμάθηση διατροφικών πληροφοριών.
• Χρήση ενεργητικών στρατηγικών μάθησης πχ παιχνίδι, χορός, θέατρο, μουσική  (όχι απλή διάλεξη).
• Αφιέρωση αρκετού χρόνου και έμφαση στη διατροφική εκπαίδευση (ο χρόνος που απαιτείται ώστε να υπάρξει επίδραση στις διατροφικές συνήθειες εκτιμάται σε 50 ώρες το χρόνο).
• Συμμετοχή της οικογένειας.
• Σχολικά γεύματα και κανονισμοί σχετικά με το φαγητό στα σχολεία που να είναι υπέρ της διατροφικής εκπαίδευσης.
• Δάσκαλοι με επαρκή κατάρτιση στη διατροφική εκπαίδευση (Lytle L 1995).

 

Συμπερασματικά ο βασικότερος λόγος για να ενσωματωθεί η διατροφή στην εκπαίδευση είναι η επίδραση που έχει στη μάθηση και στην ανάπτυξη του παιδιού μια ορθή διατροφική συμπεριφορά.

Και για όσους δεν έχετε πειστεί ρίξτε μια ματιά στα ευρήματα πολλών ερευνών για την κατανάλωση πρωινού από μαθητές:

Όσοι μαθητές λοιπόν καταναλώνουν καθημερινά ένα θρεπτικό πρωινό:

-         Έχουν περισσότερες πιθανότητες να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά.

-         Έχουν υψηλότερη κατανάλωση σε φυτικές ίνες, ασβέστιο, βιταμίνη Α, βιταμίνη C, ριβοφλαβίνη, ψευδάργυρο, σίδηρο σε σχέση με εκείνα τα παιδιά που δεν καταναλώνουν πρωινό.

-         Έχουν υψηλότερη βαθμολογία στα τεστ και τα διαγωνίσματα, κάνουν λιγότερες απουσίες και αργούν λιγότερο συχνά.

-         Έχουν υψηλότερη ικανότητα συγκέντρωσης , επίλυσης προβλημάτων και μάθησης.

-         Παρουσιάζουν καλύτερη συμπεριφορά στην τάξη.

-         Έχουν φυσιολογικό βάρος.

Όλα τα παραπάνω μόνο για το πρωινό. Φανταστείτε έναν ορθά διατρεφόμενο μαθητή  και πόσα μπορεί να καταφέρει. Ή και αντίστροφα σκεφτείτε πόσο πιο ξεκούραστη θα ήταν η δουλειά ενός δασκάλου ή καθηγητή με καλά διατρεφόμενους μαθητές.(Κακά τα ψέματα ένα πεινασμένο ή κακά διατρεφόμενο παιδί, δύσκολα μαθαίνει.)

Προωθείστε λοιπόν την καλή διατροφή για υγιείς και καλούς μαθητές!

Πηγές.

-         Lytle, l.(1995). Nutrition education for school aged children. Journal of Nutrition Education 27(6), 298-311

-         www.diatrofi.gr

-         Ιnternational Food InformatIon Council Fountation (2008). Review. Breakfast and healh.

Σοφία Μπάμπου 

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος

ehappyhealth.blogspot.gr

Γρεβενά

ΚΕΑΔΔ 2 χρόνια μετά…

Το περασμένο Σάββατο είχα την τιμή να παρευρεθώ στην εκπαίδευση  Μaster Practitioner  in Eating Disorders & Obesity στο Mediterranean Palace Hotel στη Θεσσαλονίκη. Εκεί μου δόθηκε η ευκαιρία να εκφράσω τις εμπειρίες που αποκόμισα κατά τη διάρκεια αλλά και δύο χρόνια μετά από την εκπαίδευση που έλαβα στο ΚΕΑΔΔ και μαζί με συναδέλφους διαιτολόγους και την αγαπητή (συντοπίτισσα) ψυχολόγο κυρία Φρόσω Μήτσιου παρουσιάσαμε πως διαχειριστήκαμε περιστατικά με Διατροφική Διαταραχή με αφορμή την μεταξύ μας συνεργασία.

λίγα λόγια για το ΚΕΑΔΔ

Το ΚΕΑΔΔ (ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ) ιδρύθηκε το 2010 και είναι ο μοναδικός και αποκλειστικός συνεργάτης των πιστοποιημένων επαγγελματικών εκπαιδεύσεων για την Ελλάδα του Εθνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών της Μεγάλης Βρετανίας NCFED 

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα παρέχει γνώσεις, δεξιότητες και θεραπευτική καθοδήγηση για όλες τις διατροφικές διαταραχές, όπως υπερφαγικά επεισόδια, βουλιμία, φόβος για την τροφή, ανορεξία, εμμονή με αλλεπάλληλες  δίαιτες.

Μέσα από την διδασκαλία παρέχονται καινοτόμες και πρακτικές εκπαιδεύσεις προς επαγγελματίες υγείας που δουλεύουν με διατροφικές διαταραχές και αφορούν σε όλες τις προσεγγίσεις θεραπείας για διατροφικές διαταραχές και παχυσαρκία σε ενήλικες, αλλά και παιδιά.  

(διαβάστε σχετικά στο http://www.keadd.gr)

Τι είναι Διατροφική Διαταραχή;

«Γενικά η διαταραχή είναι το αντίθετο τις ισορροπίας. Όσοι δε μπορείτε να κατανοήσετε απόλυτα τον όρο διατροφική διαταραχή μπορείτε να κάνετε το εξής: Αρχικά φανταστείτε μια ισορροπημένη σχέση με το φαγητό… στη συνέχεια φανταστείτε το αντίθετο… μια διαταραγμένη χαοτική σχέση με το φαγητό… πλήρη απώλεια ελέγχου ή υπερβολικό έλεγχο,,,τώρα πρόκειται διατροφική διαταραχή!» 

(Σοφία Μπάμπου Διατροφολόγος Διαιτολόγος- Μaster Practitioner  in Eating Disorders & Obesity)

Κατά πόσο γνωρίζουν  οι διαιτολόγοι να χρησιμοποιούν τις μεθόδους αλλαγής συμπεριφοράς για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας;

Σε μελέτη που εκπονήθηκε από την κα Ευγενία Ηλιάδου (Διατροφολόγος-Κλινικός Διαιτολόγος, SRD υποψήφια Master Practitioner on Eating Disorders) αναφέρεται ότι:

«Αν και οι ίδιοι οι διαιτολόγοι θεώρησαν απολύτως απαραίτητη την εφαρμογή των τεχνικών αλλαγής συμπεριφοράς στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, συμφώνησαν όμως ότι η εκπαίδευσή τους πάνω σε αυτές ήταν ανεπαρκής»

(Περισσότερα θα βρείτε στο http://keadd.gr/wb/pages/arthra/anangaia-i-yparxi-ekpedevtikon-programmaton-pano-stis-symperiforistikes-methodous.php)

Πότε η δίαιτα ξεφεύγει από τον έλεγχό μας;

Όπως αναφέρει η εκπαιδεύτρια του ΚΕΑΔΔ κα Ιωάννα Κόντελε:

«Υπάρχει περίπτωση η επίσκεψη σε ένα διαιτολόγο για απώλεια μερικών κιλών να καταλήξει σε ένα άσχημο παιχνίδι του μυαλού με εμφάνιση εμμονών γύρω από το βάρος, το σώμα και το φαγητό, και με τελικό αποτέλεσμα να είναι το άτομο δυσλειτουργικό στην καθημερινότητά του; Πολλοί πελάτες ινστιτούτων αδυνατίσματος και διαιτολόγων θα απαντούσαν πως το έχουν βιώσει αυτό.»

Και συνεχίζει:

“Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, οι ίδιοι οι διαιτολόγοι σπρώχνουμε τις περισσότερες φορές τα άτομα στην διατροφική διαταραχή, συστήνοντας προγράμματα δίαιτας ανεπαρκή σε θρεπτικά συστατικά και συχνά ανέφικτα στην εφαρμογή τους. Η αιτία είναι η άγνοια, αυτό όμως δεν είναι δικαιολογία. Πως είναι δυνατόν ένας πτυχιούχος επιστήμονας υγείας να δίνει δίαιτα απώλειας βάρους σε μια κοπέλα που κάνει εμετούς όποτε τρώει παραπάνω, ή σε μια κοπέλα που είναι ήδη πολύ αδύνατη και θέλει να χάσει 2-3 κιλά; Μήπως αυτό συμβαίνει για να μην «χάσουν» κάποιοι τους πελάτες τους και το εύκολο κέρδος; Εξάλλου, στην Ελλάδα κανείς δεν κάνει μηνύσεις για παράβαση επαγγελματικής δεοντολογίας!” 

(Διαβάστε σχετικά στο http://keadd.gr/wb/pages/arthra/dieta-ke-diatrofikes-diataraches.php)

Πόσο σημαντική είναι η συνεργασία μεταξύ εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας στις Διατροφικές Διαταραχές;

Όπως αναφέρει η συνεργάτης του «Διατροφή» κυρία Μαρία Τουμπή (Msc, Κλινική Διατροφολόγος – Διαιτολόγος):

«Για να αντιμετωπιστούν οι περιπτώσεις διατροφικής διαταραχής, είναι απαραίτητη η πλήρη συνεργασία τουλάχιστον ενός διαιτολόγου και ενός ψυχολόγου. Η προσέγγιση συναισθηματικών θεμάτων που συνήθως αποτελούν την πηγή των διατροφικών διαταραχών σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφική συμπεριφορά, μπορεί να οδηγήσει τον πάσχοντα σε αντιμετώπιση των προβλημάτων του με τρόπους διαφορετικούς από τις ακραίες διατροφικές συμπεριφορές.

Μην ξεχνάτε πως οι άνθρωποι μπορούν να αναρρώσουν από όλες τις διατροφικές διαταραχές, αν υπάρχει διαφάνεια μεταξύ του εξεταζόμενου και των ειδικών αλλά και στενή στήριξη από το άμεσο κοινωνικό περιβάλλον.»

(Διαβάστε σχετικά στο http://keadd.gr/wb/pages/arthra/diatrofikes-diataraches-i-sygchroni-apili.php)

Σοφία Μπάμπου

Διατροφολόγος-Διαιτολόγος

Γρεβενά

«ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΑ. Όταν το σώμα είναι χορτάτο αλλά το μυαλό εξακολουθεί να πεινάει.»

(Από τη διάλεξη στις 30/01/2013 στο Ανοικτό Λαϊκό Πανεπιστήμιο Γρεβενών) Όντας η ίδια φοιτήτρια και έχοντας παρακολουθήσει τις δύο προηγούμενες διαλέξεις (από τους εξαιρετικούς καθηγητές κύριο Παυλίδη και κυρία Ζαφρανά) με κεντρικό θέμα τον εγκέφαλο μου γεννήθηκαν οι εξής προβληματισμοί: «Άραγε γνωρίζει το κοινό τις επιπτώσεις των διατροφικών μας συνηθειών στον εγκέφαλο;» «Ξέρουν τι προκαλείται στη χημεία του εγκέφαλου από λάθος δίαιτες;» «Είναι γνώστες του τι μπορεί να προσφέρει μια καλή διατροφή στον εγκέφαλο;» «Μπορούν να φανταστούν πως επηρεάζει η διατροφή όλες τις λειτουργίες του εγκεφάλου;» …μη χάνοντας καιρό προσέγγισα την αρμόδια και πρωτοπόρο κα Ελένη Βουγιούκαλου και της πρότεινα να κάνω μια παρουσίαση πάνω σε αυτό το θέμα.
 Η κυρία Βουγιούκαλου σε συνεννόηση με την αγαπητή κυρία Γιώτα Τσιώτα «αγκάλιασαν» με θέρμη το αίτημα μου και έτσι μου χάρισαν την ευκαιρία να ζήσω την ομορφότερη μέχρι σήμερα εμπειρία…ως ομιλήτρια σε θέματα υγείας.
 Το κοινό έδειξε έντονο ενδιαφέρον και όπως το περίμενα λύθηκαν αρκετές απορίες αλλά και γεννήθηκαν άλλες τόσες.
 Όσοι  επιθυμούν μπορούν να δουν την παρουσίαση στο εξής link:http://www.diatrofi.gr/index.php/diaita/item/1946-Εγκέφαλος-Δίαιτα-Όταν-το-σώμα-είναι-χορτάτο-αλλά-το-μυαλό-εξακολουθεί-να-πεινάει
Σε αυτό το σημείο θα ήμουν το λιγότερο αχάριστη εάν δεν ευχαριστούσα τους επί χρόνια συνεργάτες μου κυρίους Μανώλη Μανωλαράκη και Ευάγγελο Ζουμπανέα.Σας ευχαριστώ λοιπόν και τους δύο για το υλικό, την τεχνογνωσία και την επιστημονική γνώση που παρέχετε σε εμένα και στους συνεργάτες του διατροφή.
Ευχαριστώ για τη φιλοσοφία που μου μεταδώσατε. Ευχαριστώ που με βοηθήσατε να γίνω η διαιτολόγος που είμαι σήμερα.
Ευχαριστώ για τις γνώσεις που χάρη σε εσάς κατάφερα να μεταλαμπαδεύσω στο κοινό.Ευχαριστώ που δε με αφήσατε στιγμή να επαναπαυτώ σε αυτά που ξέρω και που πάντα δημιουργείτε υγιείς προβληματισμούς στο χώρο της διατροφής. Αυτοί οι καλοί συνεργάτες, οι προβληματισμοί, η σκληρή δουλειά και η επαγρύπνηση είναι που σε καταξιώνουν τελικά! Και ένα τελευταίο ευχαριστώ στο Δήμο μας και τους αρμόδιους του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστημίου Γρεβενών που απ ότι φαίνεται επιθυμούν εξυπνότερους πολίτες!

Σοφία Μπάμπου 

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος 

Γρεβενα

Τί είναι λίπος;

Τα λίπη είναι μία αρκετά παρεξηγημένη κατηγορία θρεπτικών συστατικών. Η αλήθεια για τα λίπη είναι τελείως διαφορετική από αυτή που πολλοί άνθρωποι νομίζουν, ότι δηλαδή δεν πρέπει να υπάρχουν στη δίαιτα-διατροφή.

Για την κατανάλωσή τους ισχύει η αρχή του «παν μέτρον άριστον». Τα λίπη αποτελούν την κύρια αποθηκευτική μορφή της ενέργειας του οργανισμού. Όταν καταναλώνονται παραπάνω ποσότητες τροφής (ενέργειας) από αυτές που χρειάζεται το σώμα καθημερινά, τότε το πλεόνασμα (αν δεν δαπανηθεί για κάποια δραστηριότητα) αποθηκεύεται με την μορφή λίπους. Η αποθήκευση των λιπών στον οργανισμό ήταν και είναι ένας σωτήριος μηχανισμός επιβίωσης για τον άνθρωπο.

 Στο παρελθόν σε περιόδους που η τροφή ήταν άφθονη, ο άνθρωπος κατανάλωνε μεγάλες ποσότητες και γέμιζε έτσι τις αποθήκες λίπους. Η αποθηκευμένη ενέργεια υπό την μορφή των λιπών θα χρησιμοποιούταν αργότερα σε περιόδους που η τροφή θα ήταν λίγη και δύσκολα θα καλύπτονταν οι καθημερινές ανάγκες για ενέργεια. Στις μέρες μας και στην καθημερινότητά μας, κάτι τέτοιο φαντάζει περίεργο. Αρκεί ένα απλό τηλεφώνημα ή μία επίσκεψη σε κάποιο εστιατόριο και εύκολα κάποιος μπορεί να βρει όποια τροφή θέλει και σε όποια ποσότητα θέλει. Ο προϊστορικός άνθρωπος όμως δεν είχε αυτή την δυνατότητα. Ούτε και πολλοί άνθρωποι σε διάφορα μέρη του πλανήτη μας ακόμα και σήμερα.

Επίσης τα λίπη παρέχουν την ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός για την καθημερινή του φυσική δραστηριότητα και κυρίως για την μυϊκή δραστηριότητα. Τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού όμως μπορούν να αποθηκεύσουν μικρή ποσότητα λιπών μέσα τους. Αντίθετα τα λιποκύτταρα μπορούν να αποθηκεύσουν μέσα στην κυτταρική τους μεμβράνη σχεδόν απεριόριστες ποσότητες λίπους. Όσο περισσότερο λίπος αποθηκεύουν, τόσο πιο πολύ αυξάνει ο όγκος τους. Έτσι ένα λιποκύτταρο ενός παχύσαρκου ατόμου μπορεί να είναι πολλές φορές μεγαλύτερο από αυτό ενός αδύνατου.

 Σαν κύριο καύσιμο ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί την γλυκόζη, τον πιο απλό υδατάνθρακα. Και η αποθηκευτική μορφή των υδατανθράκων είναι το γλυκογόνο. Εύκολα κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί γιατί οι υδατάνθρακες δεν αποτελούν την κύρια αποθηκευτική μορφή ενέργειας μέσα στον οργανισμό. Ένα χαρακτηριστικό του γλυκογόνου (αποθήκη γλυκόζης) είναι η δυνατότητά του να δεσμεύει και να διατηρεί μία σημαντική ποσότητα νερού. Αυτό του δίνει ένα αρκετά μεγάλο όγκο. Έτσι το σώμα δεν μπορεί να αποθηκεύσει μεγάλη ποσότητα γλυκογόνου για να καλύψει τις καθημερινές του ανάγκες. Αντίθετα τα λίπη αποθηκεύονται πιο συμπυκνωμένα (σφικτά) χωρίς την παρουσία νερού (τουλάχιστον σε μεγάλη ποσότητα). Για να το καταλάβετε καλύτερα αυτό φανταστείτε ένα ανοικτό ακορντεόν (γλυκογόνο) και συγκρίνετέ το με ένα κλειστό (λίπος)!

Επίσης σε αυτές τις αποθήκες υπάρχει συμπυκνωμένη πολύ μεγάλη ποσότητα ενέργειας. Ένα γραμμάριο αποθηκευμένου υδατάνθρακα παρέχει 4 χιλιοθερμίδες. Ένα γραμμάριο όμως αποθηκευμένου λίπους παρέχει 9  χιλιοθερμίδες(παραπάνω από το διπλάσιο δηλαδή)!

 Τα λίπη στον οργανισμό δεν αποτελούν μόνο αποθήκες ενέργειας. Σχηματίζουν ένα στρώμα το οποίο βρίσκεται κάτω από το δέρμα σε όλο το σώμα, σαν κουβέρτα, που βοηθά στην διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος σε ακραίες μεταβολές θερμοκρασίας. Επιπλέον αυτό το στρώμα υπάρχει για να καλύπτει και τα ζωτικά όργανα του ανθρώπου. Με άλλα λόγια "πακετάρει" τα ανθρώπινα σπλάχνα. Η σκοπιμότητα αυτής της τοποθέτησης είναι κάτι παραπάνω από προφανής. Το ανθρώπινο σώμα καθημερινά στον χώρο που κινείται και υπάρχει, έρχεται σε επαφή με διάφορα άλλα αντικείμενα. Οι κραδασμοί από αυτές τις επαφές θα προκαλούσαν σοβαρές ζημιές στα εσωτερικά όργανα αν δεν υπήρχε αυτός ο απορροφητής κραδασμών, το ανθρώπινο λίπος.

 Τα διατροφικά λίπη επίσης δρουν  σαν μεταφορείς ουσιών που βρίσκονται μέσα στην τροφή και που είναι αδιάλυτες στο νερό και διαλυτές σε αυτά (λιποδιαλυτές). Τέτοιες ουσίες είναι τα απαραίτητα λιπαρά οξέα και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες A, D, E και K. Τα λίπη εκτός από τα παραπάνω κατέχουν και ένα άλλο σπουδαίο ρόλο στην λειτουργία του οργανισμού. Είναι βασικά δομικά συστατικά της εξωτερικής κυτταρικής μεμβράνης που περιβάλει τα κύτταρα και κυρίως τα κύτταρα του εγκεφάλου.

 Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι τα λίπη παίζουν τρεις σημαντικούς  ρόλους για τον οργανισμό.

Ο πρώτος είναι ότι αποτελούν τα κύρια ενεργειακά αποθέματα του ανθρώπινου σώματος.

Ο δεύτερος είναι ότι αποτελούν (για όλα τα κύτταρα σε όλους τους ιστούς) βασικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών.

Και ο τρίτος είναι ότι αποτελούν πρόδρομες ενώσεις πολλών ορμονών.

Κάθε ένας από τους παραπάνω ρόλους επηρεάζεται σημαντικά από την ποιότητα και την ποσότητα των λιπών που προσλαμβάνει ο άνθρωπος από την διατροφή για το λόγο αυτό πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά σε λογικές ποσότητες.

"Δέκα κοινοί μύθοι για το λίπος"

Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται με το βάρος και ψάχνουν απεγνωσμένα τη μαγική μυστική φόρμουλα για να κάψουν το επιπλέον λίπος, γεννιούνται ένα σωρό μύθοι και ανακρίβειες πάνω στο θέμα αυτό. Παρακάτω αναφέρουμε τα πιο δημοφιλή «μαργαριτάρια» που έχουν ειπωθεί κατά καιρούς και φυσικά εξηγούμε γιατί δεν ισχύουν.

Μύθος 1: Είναι εφικτό να εξαφανίσουμε το τοπικό λίπος.

Όταν χάνεται λίπος με τη δίαιτα τότε αυτό χάνεται από όλο το σώμα. Αν με ειδικές ασκήσεις εστιάσουμε σε ένα συγκεκριμένο σημείο του σώματος αυτό που θα καταφέρουμε είναι να τονώσουμε τους μυς σε εκείνο το σημείο κάνοντας έτσι την εν λόγω περιοχή να φαίνεται πιο σφιχτή και σφριγηλή. Το λίπος όμως παραμένει. Είναι σημαντικό επομένως να γυμνάζουμε αρμονικά  όλο το σώμα αν θέλουμε να χάσουμε λίπος. 

Μύθος 2: Η έντονη αερόβια άσκηση είναι ο καλύτερος τρόπος για να καεί το λίπος. 

Γενικότερα το να ασκούμαστε εντατικά μας βοηθάει να έχουμε μια καλή φυσική κατάσταση και να διατηρούμε το μεταβολισμό(καύσεις) σε καλά επίπεδα. Έτσι η έντονη αερόβια άσκηση δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάψουμε το λίπος.

Μύθος 3: Η προπόνηση με βάρη μας φουσκώνει και εγκλωβίζεται το λίπος

Οι ασκήσεις με βάρη τονώνουν τους μυς και γενικότερα το σώμα. Όταν αυτές γίνονται στα πλαίσια της λογικής και συνδυάζονται και με αερόβια άσκηση δε μας φουσκώνουν! Μάλιστα όταν αυξάνεται η μυϊκή μάζα το σώμα μας κάνει περισσότερες καύσεις και κατά συνέπεια ελαττώνεται το λίπος μόνο όμως αν παράλληλα ακολουθήσουμε και μια ισορροπημένη διατροφή παράλληλα.

Μύθος 4: Υπάρχει  ένα χάπι που καίει το λίπος άσχετα με το αν τρώμε ή γυμναζόμαστε

Δυστυχώς δεν το ανακαλύψανε ακόμη. Αν και κυκλοφορούν κατά καιρούς διάφορα σκευάσματα για το αδυνάτισμα το χάπι που να οδηγεί σε αυτό, δηλαδή να καίει το λίπος, από μόνο του δεν έχει βρεθεί. Τα περισσότερα από αυτά τα σκευάσματα έχουν παρενέργειες και αναφέρουν συνήθως ότι θα πρέπει να καταναλώνονται παράλληλα με μια ισορροπημένη διατροφή! Μάλιστα πολλά από αυτά είναι άκρως επικίνδυνα για την υγεία.

Μύθος 5: Μετά από 20 λεπτά άσκησης αρχίζει να καίγεται το λίπος

Το σώμα χρησιμοποιεί ως καύσιμα το γλυκογόνο και το λίπος. Κατά τη διάρκεια της άσκησης, δηλαδή αν κρατάει για πολλή ώρα, το σώμα θα χρησιμοποιήσει περισσότερο λίπος για να κάψει αλλά ο χρόνος των είκοσι λεπτών δεν είναι το σημείο που ξεκινάμε να καίμε το λίπος αυτό θα εξαρτηθεί και από το είδος αλλά και από την ένταση της άσκησης που κάνουμε.

Μύθος 6: Όταν τρώμε αργά το βράδυ αποθηκεύουμε περισσότερο λίπος

Μια θερμίδα είναι πάντα μια θερμίδα είτε καταναλώνεται το πρωί είτε το βράδυ. Το σώμα δέχεται τις θερμίδες ανεξαρτήτως ώρας. Ο μύθος ότι το βραδινό παχαίνει προέρχεται κυρίως από κάποια άτομα που τρώνε αργά το βράδυ φαγητό από έξω ή τσιμπάνε διάφορα παχυντικά σνακ το βράδυ επιπλέον με τα γεύματα που τρώνε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Άρα καταναλώνουν παραπάνω θερμίδες και αυτό είναι που τους παχαίνει! Ένα ελαφρύ βραδινό είτε τρώγεται νωρίς είτε αργά δε θα μας παχύνει. 

Μύθος 7: Η κυτταρίτιδα είναι πιο δύσκολο να ελαττωθεί από το συνολικό λίπος.

 Η κυτταρίτιδα είναι συνδυασμός εγκλωβισμένου λίπους και νερού στα ανώτερα στρώματα του δέρματος. Αλλά το λίπος στις περιοχές με κυτταρίτιδα δεν διαφέρει από το υπόλοιπο λίπος στο σώμα. Με τη σωστή διατροφή και την άσκηση μπορεί να μειωθεί η κυτταρίτιδα αν και σε κάποιες περιπτώσεις

Μύθος 8: Αν δεν τρώμε λίπος το λίπος στο σώμα δεν αυξάνεται

Το λίπος, οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες όταν λαμβάνονται σε περίσσεια μετατρέπονται σε λίπος στο σώμα. Επομένως οι αποθήκες του λίπους μπορούν να γεμίσουν ακόμα και αν δεν καταναλώνουμε λιπαρά!

Μύθος 9: Τα γονίδια ευθύνονται περισσότερο  για το κάψιμο του λίπους απ’ότι η διατροφή και η άσκηση.

Οι γενετικοί παράγοντες και γενικότερα η κληρονομικότητα σχετίζονται με το βάρος του ανθρώπου ωστόσο κάνοντας μια σωστή διατροφή και εντατική άσκηση άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο μπορούμε να ελέγξουμε το βάρος μας. Είναι σπάνιες οι περιπτώσεις παχύσαρκων ατόμων που ευθύνεται αποκλειστικά η κληρονομικότητα για τα κιλά τους. 

Μύθος 10: Το λίπος δεν ξαναμπαίνει στα σημεία που γίνεται λιποαναρρόφηση.

Αν και με τη λιποαναρρόφηση μειώνονται τα λιποκύτταρα,  το σώμα είναι σε θέση να δημιουργήσει νέα λιποκύτταρα και στην ίδια περιοχή.

αναδημοσίευση: http://issuu.com/diatrofi.gr/docs/04_diaita_cropmarks_low/1

Σοφία Μπάμπου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος 

Γρεβενά

ΜΠΑΜΠΟΥ ΣΟΦΙΑ

Διατροφολόγος - Διαιτολόγος

2013: «ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ»

Αρκετοί άνθρωποι παρουσιάζουν την ιδιομορφία του να δέχονται πληροφορίες χωρίς να ερευνούν τις αντίστοιχες αποδείξεις για την εγκυρότητά τους. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει μεγάλο πλήγμα στην αντίληψη της πλειοψηφίας των ανθρώπων σχετικά με θέματα διατροφικής συμπεριφοράς. 

Οποιαδήποτε πολλά υποσχόμενη καινοτομία σχετικά με τη διατροφή και το αδυνάτισμα, υιοθετείται άμεσα κυρίως από άτομα που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σχετικά με το θέμα του βάρους (πχ παχύσαρκοι, γυναίκες, έφηβοι).

 Αν μιλήσει κάποιος επιστήμονας ιατρός ή διαιτολόγος και πει πως ο λογικότερος και επιστημονικά αποδεδειγμένος τρόπος για την απώλεια βάρους είναι η εφαρμογή ενός διαιτολογίου με βάση τις αρχές της υγιεινής διατροφής (πχ μεσογειακή δίαιτα) και παράλληλα η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, τα άτομα αυτά δυσανασχετούν γιατί αυτό προϋποθέτει συνέπεια, αρκετό χρόνο και μεγάλη προσπάθεια.

Αν όμως ακούσουν από κάποιον (που σίγουρα δεν είναι ειδικός) ότι πίνοντας μηλόξυδο ή τρώγοντας ανανά θα έχουν απίθανα αποτελέσματα στο αδυνάτισμα, τότε αυτό το άτομο έχει κερδίσει την απόλυτη εμπιστοσύνη τους.

Αναρωτήθηκε όμως κανείς κατά πόσο έχουν επιστημονική βάση τέτοιου είδους ισχυρισμοί και αν αποτελούν κίνδυνο για την υγεία;

Ας μη γελιόμαστε  η απάντηση στο ερώτημα αυτό πιθανό να είναι δυσάρεστη για πολλούς. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι σήμερα και παρά την επιστημονική άνοδο, δεν έχει βρεθεί άμεση λύση για το πρόβλημα της παχυσαρκίας.

 Κατά καιρούς οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ουσίες οι οποίες είχαν επίδραση στην απώλεια του βάρους αλλά στο τέλος αποδείχτηκαν επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία. Ακόμα και η πολλά υποσχόμενη λεπτίνη έχει απορριφθεί στις περισσότερες έρευνες.

 Φάρμακα τα οποία δρουν στην αναστολή λιπασών (οι λιπάσες είναι ένζυμα στον οργανισμό μας που επεμβαίνουν στην πέψη και απορρόφησης του λίπους) σε καμία περίπτωση  δεν αποτελούν λύση για το πρόβλημα της παχυσαρκίας αλλά σε περίπτωση που καταναλώνονται θα πρέπει να ακολουθείται παράλληλα διαιτητική αγωγή.

Τα ανορεξιογόνα χάπια έχουν αποσυρθεί από την αγορά λόγω των παρενεργειών και επιπλοκών κυρίως στο καρδιαγγειακό σύστημα. Όσο για τα σκευάσματα που αυξάνουν το μεταβολισμό και μειώνουν την όρεξη δεν είναι τίποτε άλλο παρά μύθοι για τους αφελείς.

Από την άλλη δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφερθούμε  στις καταστροφικές και παράλογες προσπάθειες για αδυνάτισμα του τύπου: «Δεν τρώω τίποτα μόνο ένα γιαούρτι την ημέρα», ή « Τα χάπια με τον ανανά μου κόβουν την όρεξη» ή «Έχω κόψει τα ζυμαρικά»

Εντάξει τους άλλους, αλλά και τον εαυτό μας θα 

κοροϊδεύουμε;

  

Πρωτοχρονιάτικα διατροφοζουζουνίσματα!

Αν και τα ζουζουνίσματά μας αναβλήθηκαν λόγω παγετού και εορτών …μου λείπουν πολύ τα «μαθητούδια» μου γι αυτό και έχω να προτείνω μια χριστουγεννιάτικη δραστηριότητα με θέμα: 

                                               ΜΑΚΑΡΟΝΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ!

Θα χρειαστείτε:

1 πακέτο σπαγγέτι

ένα σακουλάκι marshmellows (μαλακές καραμέλες)

μπόλικη φαντασία  και

(προαιρετικά) χριστουγεννιάτικα φωτάκια…από τα ελαφριά

Η δραστηριότητα έχει ως εξής:

Παίρνετε τα μακαρόνια και καρφώνετε τις άκρες τους στα marshmellows κατά όποιο τρόπο σας ευχαριστεί. 

Μπορείτε να φτιάξετε ένα αστέρι ή ακόμα και ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο!

Για να κάνετε το έργο σας εντυπωσιακό μπορείτε να τυλίξετε τα φωτάκια από γύρω τα μακαρόνια!

                                               
                                    Καλή επιτυχία και καλή χρονιά!